Szekspir już w XVI wieku zastanawiał się „być albo nie być”, a zespół Myslovitz w pewnym momencie zadał pytanie „mieć czy być?”. Nie znam odpowiedzi na te trudne pytania, ale z chęcią powiem Wam jak wygląda odmiana avere i essere, czyli czasowników „mieć” i „być” w języku włoskim.
Na początku, jednak, kilka słów na temat zaimków osobowych, które informują nas o wykonawcy czynności.
Zaimki osobowe (pronomi personali)
io | ja |
tu | ty |
lui / lei / Lei | on / ona / Pan, Pani |
noi | my |
voi | wy |
loro | oni, one |
Zaimków tych nie musimy używać. Wynika to z faktu, że wszystkie włoskie czasowniki się odmieniają przez osoby, więc sama forma czasownika informuje nas o wykonawcy czynności.
Zaimków trzeba używać wtedy, kiedy chcemy podkreślić, że to ta, a nie inna osoba coś robi, w zdaniach typu „Oggi pago io ma domani paghi tu” (Dzisiaj ja płacę, ale jutro płacisz ty) lub w przypadku trybu congiuntivo, w którym więcej niż jedna osoba ma identyczną formę czasownika.
Po opanowaniu zaimków osobowych, należy przejść do sedna sprawy, jakim jest odmiana dwóch najważniejszych włoskich czasowników – odmiana avere i essere. Zacznijmy od essere.
ESSERE – BYĆ
io | sono |
tu | sei |
lui/lei/Lei | è |
noi | siamo |
voi | siete |
loro | sono |
Sono polacco. – Jestem Polakiem.
Sei italiano? – Jesteś Włochem?
Marco è contento. – Marco jest zadowolony.
Siamo a Roma. – Jesteśmy w Rzymie.
Siete felici? – Jesteście szczęśliwi?
Loro sono a Cracovia. – Oni są w Krakowie.
Warto zapamiętać kilka wyrażeń, które tworzymy z użyciem czasownika essere (w wyrażeniach z dwiema możliwymi końcówkami, „o” jest przeznaczone dla mężczyzn, „a” dla kobiet):
- essere al verde – być spłukanym
- essere arrabbiato/a – być zdenerwowanym
- essere contento/a – być zadowolonym
- essere d’accordo – zgadzać się
- essere felice – być szczęśliwym
- essere in gamba – być „w dechę”
- essere in ritardo – być spóźnionym
- essere malato/a – być chorym
- essere occupato/a – być zajętym
- essere pronto/a – być gotowym
- essere sorpreso/a – być zaskoczonym
- essere sposato/a – być żonatym/zamężną
- essere stanco/a – być zmęczonym
- essere triste – być smutnym
AVERE – MIEĆ
io | ho |
tu | hai |
lui / lei / Lei | ha |
noi | abbiamo |
voi | avete |
loro | hanno |
Ho una sorella. – Mam siostrę.
Quanti anni hai? – Ile masz lat?
Lui ha 25 anni. – On ma 25 lat.
Abbiamo un’idea. – Mamy pomysł.
Avete qualche idea? – Macie jakiś pomysł?
Loro hanno un gatto. – Oni mają kota.
I ponownie kilka podstawowych wyrażeń (zwróćcie uwagę, że czasami używamy czasownika avere tam, gdzie po polsku powiedzielibyśmy „być”)
- avere sonno – być sennym
- avere fame – być głodnym
- avere sete – być spragnionym
- avere freddo – odczuwać chłód (ho freddo – jest mi zimno)
- avere caldo – odczuwać ciepło (ho caldo – jest mi ciepło)
- avere fretta – spieszyć się
- avere ragione – mieć rację
- avere torto – nie mieć racji
- avere successo – odnieść sukces
- avere fortuna – mieć szczęście
- avere paura di qualcosa – bać się czegoś
- avere bisogno di qualcosa – potrzebować czegoś
- avere voglia di qualcosa – mieć chęć na coś
Ćwiczenia
Jeśli macie ochotę przećwiczyć te dwa niezwykle ważne czasowniki, możecie tutaj pobrać ćwiczenia w formacie pdf, które dla Was przygotowałam. W pliku znajdziecie również odpowiedzi.
Zajrzyj do poprzednich wpisów:
2 Responses
gdzie te ćwiczenia
W części „Ćwiczenia” po kliknięciu w słowo „tutaj” 🙂
Pozdrawiam!